Một trong những sai lầm phổ biến nhất khi mua lens là chọn theo mẫu mã đẹp hoặc theo bạn bè đang dùng, mà không quan tâm đến loại mắt của chính mình. Lens phù hợp với người này chưa chắc phù hợp với người kia – và dùng sai loại không chỉ gây khó chịu mà còn có thể tổn hại thị lực lâu dài.
Bài viết này sẽ breakdown rõ từng loại mắt và dòng kính áp tròng phù hợp tương ứng, để bạn chọn được đúng ngay từ đầu.
MỤC LỤC
1. Mắt Cận Thị – Dòng Phổ Biến Nhất
Cận thị là tình trạng nhìn gần rõ nhưng nhìn xa mờ, xảy ra khi trục nhãn cầu dài hơn bình thường. Đây là nhóm người dùng lens đông nhất hiện nay, đặc biệt tại các thành phố lớn.
Lens phù hợp: Lens cận thị có độ (sphere, ký hiệu SPH) dao động từ -0.50 đến -12.00 diop tùy mức độ. Khi chọn lens, bạn cần có kết quả đo mắt từ bác sĩ nhãn khoa – không nên tự ước lượng vì sai số dù nhỏ cũng ảnh hưởng đến thị lực.
Lưu ý chọn vật liệu: Người cận thị thường đeo lens nhiều giờ liền để phục vụ học tập, làm việc. Vì vậy nên ưu tiên lens có độ thấm oxy cao như Silicone Hydrogel thay vì Hydrogel thông thường, đặc biệt nếu bạn hay ngồi máy tính hoặc điều hòa nhiều.
2. Mắt Cận Loạn (Loạn Thị Kèm Cận) – Cần Lens Toric
Loạn thị xảy ra khi giác mạc có hình dạng không đều, khiến ánh sáng không hội tụ đúng một điểm trên võng mạc. Người bị loạn thị thường thấy hình ảnh bị nhòe hoặc méo ở nhiều khoảng cách.
Lens phù hợp: Phải dùng lens Toric – loại được thiết kế đặc biệt để bù trừ độ loạn. Lens Toric có thêm thông số CYL (cylindrical, độ loạn) và AXIS (trục loạn) bên cạnh độ SPH thông thường. Không thể dùng lens cận thông thường thay thế cho loạn thị vì sẽ không điều chỉnh đúng thị lực.
Điểm quan trọng: Lens Toric có cơ chế giữ vị trí cố định trên mắt để trục loạn không bị lệch khi chớp mắt. Vì vậy bạn cần thử và làm quen một thời gian trước khi đánh giá có phù hợp không.
3. Mắt Viễn Thị – Nhóm Ít Được Chú Ý Hơn
Viễn thị là tình trạng ngược lại với cận – nhìn gần mờ, nhìn xa tương đối rõ hơn. Trẻ em và người trung niên là hai nhóm thường gặp viễn thị nhất.
Lens phù hợp: Lens viễn thị có độ SPH dương (ký hiệu dấu +), ví dụ +1.00, +2.50. Thị trường lens viễn thị tại Việt Nam ít đa dạng hơn lens cận, nhưng vẫn có đủ lựa chọn từ các thương hiệu kính áp tròng uy tín như Angel Eyes.
Lưu ý: Nhiều người viễn thị nhẹ không nhận ra mình bị vì mắt tự điều tiết bù trừ được. Khi bắt đầu đeo lens sai hoặc không đeo khi cần, sẽ dễ bị nhức đầu và mỏi mắt sau thời gian dài.
4. Mắt Nhạy Cảm, Dễ Khô – Ưu Tiên Giữ Ẩm
Đây là nhóm người gặp nhiều khó khăn nhất khi chọn lens. Triệu chứng thường gặp: mắt đỏ, cộm, rát sau vài tiếng đeo, hoặc cảm giác khô ngay cả khi mới đeo buổi sáng.
Nguyên nhân phổ biến: Môi trường điều hòa nhiều, nhìn màn hình liên tục khiến tần suất chớp mắt giảm, hoặc đơn giản là cơ địa mắt tiết ít nước mắt hơn bình thường.
Lens phù hợp: Nên chọn dòng lens có hàm lượng nước vừa phải (38–55%) thay vì hàm lượng nước cao. Nghe có vẻ ngược đời, nhưng lens hàm lượng nước quá cao sẽ liên tục hút nước từ mắt để bù đắp cho chính nó, gây khô hơn. Vật liệu MPC (Methacryloyloxyethyl Phosphorylcholine) là lựa chọn tốt vì có khả năng giữ ẩm bề mặt hiệu quả mà không phụ thuộc vào việc hút nước mắt. Lens Silicone Hydrogel cũng là lựa chọn hàng đầu cho nhóm này nhờ độ thấm oxy vượt trội.
Kết hợp thêm: Nước nhỏ mắt dành riêng cho người đeo lens (không phải nước nhỏ mắt thông thường) sẽ giúp duy trì độ ẩm trong suốt ngày dài.
5. Mắt Bình Thường Không Có Độ – Chỉ Muốn Đổi Màu
Nhóm này không cần điều chỉnh thị lực mà chỉ dùng lens vì mục đích thẩm mỹ. Tuy không cần quan tâm đến thông số độ, nhưng vẫn cần chọn đúng loại để tránh tổn hại mắt.
Lens phù hợp: Lens màu không độ (Plano, 0.00). Cần chú ý đường kính lens (DIA) và độ cong (BC) phù hợp với mắt của từng người – không phải ai cũng mang được DIA 14.5mm thoải mái nếu mắt nhỏ.
Thời gian đeo: Tùy vật liệu. Dòng Polyhema phù hợp cho sự kiện ngắn 6–8 tiếng. Nếu dùng hàng ngày, nên chọn dòng MPC 12 tiếng hoặc Silicone Hydrogel để mắt được thở đủ oxy trong suốt thời gian đeo.
6. Mắt Cần Đeo Lens Cả Ngày Dài – Silicone Hydrogel Là Lựa Chọn Duy Nhất
Nếu bạn thuộc nhóm đi làm sáng sớm về tối muộn, đeo lens 10–12 tiếng mỗi ngày hoặc hơn, thì không nên tiết kiệm ở khoản vật liệu lens.
Lens phù hợp: Silicone Hydrogel là công nghệ vật liệu cao cấp nhất hiện tại, cho phép lượng oxy thấm qua lens gấp 5–6 lần so với Hydrogel thông thường. Điều này có nghĩa là giác mạc vẫn được cung cấp đủ oxy dù bạn đeo liên tục cả ngày, giảm nguy cơ thiếu oxy giác mạc – một trong những nguyên nhân dẫn đến tân mạch giác mạc nếu đeo lens sai cách kéo dài.
Tóm Tắt: Chọn Lens Theo Đúng Loại Mắt
| Loại mắt | Dòng lens phù hợp |
| Cận thị | Lens có độ SPH (-), ưu tiên Silicone Hydrogel |
| Cận loạn thị | Lens Toric (có thông số CYL + AXIS) |
| Viễn thị | Lens có độ SPH (+) |
| Mắt khô, nhạy cảm | Lens MPC hoặc Silicone Hydrogel, hàm lượng nước vừa phải |
| Không độ, dùng thẩm mỹ | Lens màu Plano, chọn DIA và BC phù hợp |
| Đeo cả ngày dài | Silicone Hydrogel |
Trước khi mua bất kỳ dòng lens nào, bước đầu tiên vẫn là đo mắt để có thông số chính xác. Sau đó chọn cửa hàng có đầy đủ giấy tờ pháp lý, công bố tiêu chuẩn trang thiết bị y tế rõ ràng – vì lens rẻ mà không có nguồn gốc không đáng đánh đổi với sức khỏe đôi mắt.
